Posted on

Μύγα της Μεσογείου (med fly)

Η μύγα της Μεσογείου (Ceratitis capitata) είναι ένα δίπτερο που αποτελεί σοβαρό εντομολογικό εχθρό για μεγάλο εύρος φυτών. Προσβάλει ιδιαίτερα τα εσπεριδοειδή, καθώς επίσης μηλοειδή, πυρηνόκαρπα, αλλά και διάφορα ποώδη φυτά και θάμνους. Έχει καταγραφεί ότι προσβάλει πάνω από 200 φυτά παγκοσμίως. Γι’αυτό και αποτελεί σοβαρό εχθρό όχι μόνο για τους επαγγελματίες καλλιεργητές, αλλά ακόμα και για τους ερασιτέχνες.
Οι πρώτες ζημιές φαίνονται είτε από την προσβολή από τις προνύμφες του εντόμου, είτε από το τσίμπημα που κάνουν τα θηλυκά για να αποθέτουν τα αυγά τους επάνω στους καρπούς, είτε ώριμους, είτε και άγουρους.

Το έντομο δραστηριοποιείται κυρίως αργά την άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, ενώ σε κρύες περιοχές το χειμώνα μπορεί να παραμείνει ανενεργό(περίπου κάτω από τους 12oC). Στη χώρα μας ολοκληρώνει περίπου 5 έως 6 γενιές το χρόνο. Στις πιο θερμές περιοχές φτάνει να ολοκληρώνει περίπου 1 γενιά ανά μήνα.
Η διαχείμανση του εντόμου γίνεται ως νύμφη(πούπα) στο χώμα ή στους καρπούς ως αυγό, προνύμφη ή και ενήλικο έντομο.
Την άνοιξη, καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία, νέα ενήλικα άτομα εμφανίζονται από το έδαφος και οι διαχειμάζουσες μύγες δραστηριοποιούνται. Σε αυτή τη φάση είναι απαραίτητο να ξεκινήσει και ο έλεγχος των πληθυσμών, διαφορετικά υπάρχει πιθανότητα ανάλογα και με τις καιρικές συνθήκες, να αυξηθεί ανεξέλεγκτα και να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί του εντόμου παρατηρούνται από Ιούλιο-Αύγουστο έως και τον Οκτώβριο. Γενικά το έντομο ευνοείται από την υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία και από θερμοκρασίες μεταξύ 20-32οC. Ιδιαίτερα ευνοούνται όταν το φθινόπωρο είναι ήπιο.

Τα ενήλικα άτομα μύγας έχουν μέγεθος 4-6 χιλιοστά και ανοικτό καφέ χρώμα. Στην κοιλιά τους έχουν 2 ανοικτόχρωμους δακτυλίους και ο θώρακάς τους ακανόνιστα τμήματα μαύρου και γκρι-ασημί χρώματος. Οι πτέρυγές τους φέρουν χαρακτηριστικές καφέ-κίτρινες ζώνες που καταλήγουν μέχρι τα άκρα τους. Επίσης τα θηλυκά άτομα φέρουν ειδικό όργανο για την απόθεση των αυγών, το οποίο τα κάνει και να ξεχωρίζουν από τα αρσενικά. Ο χρόνος ζωής τους είναι 2 έως 3 μήνες και συχνά τα συναντούμε στο φύλλωμα οπωροφόρων δένδρων και ιδιαίτερα στα εσπεριδοειδή. Όσο υπάρχουν καρποί στα δέντρα δεν κινούνται περισσότερο από 50 μέτρα. Ωστόσο, μπορούν να ταξιδέψουν περισσότερο σε περίπτωση που δεν βρίσκουν καρπούς για να προσβάλλουν.
Οι μύγες της Μεσογείου προτιμούν να βάζουν τα αυγά σε μαλακά φρούτα όπως βερίκοκα, ροδάκινα, δαμάσκηνα και νεκταρίνια. Όταν όμως οι πληθυσμοί τους είναι υψηλοί και ο ανταγωνισμός είναι μεγαλύτερος, τα θηλυκά γίνονται λιγότερο επιλεκτικά και μολύνουν ακόμα και λιγότερο προτιμώμενους ξενιστές όπως τις ελιές. Οι ωοτοκίες γίνονται συνήθως σε ομάδες των 4-9 αυγών και κυρίως σε καρπούς που έχει ξεκινήσει να αλλάζει το χρώμα τους. Τα αυγά εκκολάπτονται σε 2-4 ημέρες το καλοκαίρι, ενώ το χειμώνα σε περίπου 20 ημέρες.
Οι προνύμφες που προκύπτουν από την εκκόλαψη των αυγών, τρέφονται από την σάρκα των καρπών(οι οποίοι αρχίζουν να σαπίζουν), αναπτύσσονται και στη συνέχεια εξέρχονται από οπή που ανοίγουν, οπότε πέφτουν στο έδαφος όπου και γίνονται νύμφες(πούπες) οι οποίες και θα δώσουν τα νέα ενήλικα έντομα.

Για την αντιμετώπιση του εντόμου είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται από τα μέσα της άνοιξης εντομοπαγίδες με τις οποίες αρχικά μπορεί να παρατηρηθεί η παρουσία του και η πορεία των πληθυσμών του. Μέχρι κάποιου σημείου οι παγίδες χρησιμοποιούνται και για τη μαζική παγίδευση ενήλικων εντόμων, ενώ σε περιπτώσεις αυξημένων πληθυσμών και έντονης παρουσίας, η αντιμετώπισή του θα πρέπει να γίνεται ακολουθώντας κάποιο ολοκληρωμένο σύστημα το οποίο να συνδυάζει χρήση βιολογικών σκευασμάτων και μεθόδων, καλλιεργητικών τεχνικών και χημικών μεθόδων όταν και όπου αυτό επιτρέπεται και κρίνεται απαραίτητο.
Εδικά για τους ερασιτέχνες καλλιεργητές που μπορεί να διαθέτουν λίγα δέντρα, για προσωπική-οικογενειακή χρήση, εκτός από τις διάφορες εντομοπαγίδες, μπορούν να χρησιμοποιούν με πολύ καλά αποτελέσματα διάφορα εντομοστεγή δίχτυα προστασίας ή ακόμα και ειδικές σακούλες προστασίας – fruit bags.




Posted on

Η ροδακινιά (διαβάσαμε στο Garden Magazine)

Η ροδακινιά είναι πυρηνόκαρπο, φυλλοβόλο οπωροφόρο δέντρο που ανήκει στο γένος Προύμνη και στην οικογένεια των Ροδοειδών. Η καταγωγή της είναι από την Κίνα, όπου ακόμα και σήμερα υπάρχει ως αυτοφυής. Στη συνέχεια η καλλιέργεια της επεκτάθηκε προς τις χώρες της Μεσογείου και αργότερα προς την Αμερική και την Αυστραλία. Σήμερα είναι το περισσότερο καλλιεργούμενο οπωροφόρο δέντρο στον κόσμο μετά τη μηλιά.

Διαβάστε περισσότερα στοThe Garden Magazine” πατώντας εδώ.

Posted on

Πατάτα (μια πρώτη επαφή)

Η πατάτα (Solanum tuberosum) είναι από τα δημοφιλέστερα φυτά, κυρίως για τους κόνδυλούς της που είναι ένα από τα σημαντικότερα προϊόντα διατροφής σε όλο τον κόσμο, καθώς είναι πλούσιοι σε άμυλο και αποτελούν τροφή με μεγάλη θρεπτική αξία.
Πρόκειται για ένα φυτό ιθαγενές των υψιπέδων του Μεξικού, του Περού, της Χιλής και της Κολομβίας, ενώ θεωρείται πως πρωτοκαλλιεργήθηκε στο Περού πριν από περισσότερα από 7.000 χρόνια. Στην Ευρώπη την έφεραν τον 16ο μΧ αιώνα Πορτογάλοι και Ισπανοί εξερευνητές που έζησαν στην αμερικανική ήπειρο. Στην Ελλάδα λέγεται πως πρωτοδιέδωσε την καλλιέργειά της ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Εκτός από τις διάφορες χρήσεις και τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους τη χρησιμοποιούμε για τη διατροφή μας, η πατάτα είναι ιδιαίτερα σημαντική στη βιομηχανία τροφίμων όπως στην παραγωγή chips, στην παραγωγή διαφόρων σαλτσών και αποξηραμένου άμυλου για παρασκευή πουρέ. Χρησιμοποιείται επίσης ευρύτατα στη βιομηχανία καλλυντικών, στην παραγωγή αλκοολούχων ποτών όπως η βότκα σε διάφορες χώρες, σαν ζωοτροφή στην κτηνοτροφία και ακόμη ως πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοκαυσίμων.

Μορφολογικά η πατάτα έχει θαμνώδη ανάπτυξη και το φυτό σχηματίζεται από εναέριους, υπόγειους βλαστούς και από το ριζικό σύστημα. Από τους υπόγειους βλαστούς, τα λεγόμενα ριζώματα, αναπτύσσονται στα άκρα τους οι κόνδυλοι(πατάτες). Το φυτό πολλαπλασιάζεται είτε με σπόρο, είτε με κονδύλους(πατατόσπορο), με τη δεύτερη εκδοχή να είναι και η πιο διαδεδομένη λόγω της μεγαλύτερης και σταθερότερης παραγωγής που δίνει.
Η καλλιέργειά της γίνεται ως ετήσιου φυτού και ολοκληρώνεται σε 3-5 μήνες. Στη χώρα μας καλλιεργείται, ανάλογα με την περιοχή, βασικά σε τρεις περιόδους. Για ανοιξιάτικη παραγωγή το ξεκίνημα της καλλιέργειας γίνεται από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο, ενώ για καλοκαιρινή παραγωγή κονδύλων ξεκινά από Μάρτιο έως Μάιο. Η φθινοπωρινή παραγωγή γίνεται από καλλιέργειες που ξεκινούν από τέλη Μαΐου μέχρι και το Σεπτέμβριο. Οι καλλιεργούμενες ποικιλίες είναι διάφορες όπως οι Spunta, Agria, Liseta, Marfona, Kennebeck, Vivaldi, Carlita, Monaliza κ.α. Οι πιο φημισμένες πατάτες στην Ελλάδα είναι της Νάξου και του Νευροκοπίου.
Η πατάτα καλλιεργείται σε διάφορους τύπους εδαφών αρκεί να είναι πλούσια σε οργανική ουσία, ενώ θα πρέπει επίσης να έχουν καλό αερισμό και αποστράγγιση. Τα ιδανικότερα εδάφη είναι τα αμμοπηλώδη, γιατί είναι “ελαφριά” και με καλή αποστράγγιση.

Στην καλλιέργεια της πατάτας και πριν από τη φύτευση, εφαρμόζεται η τεχνική της προβλάστησης του πατατόσπορου, που δίνει μεγαλύτερες αποδόσεις και μειώνει την διάρκεια της καλλιέργειας. Η διαδικασία γίνεται με την τοποθέτηση του πατατόσπορου σε εξωτερικό χώρο σκεπασμένου με ημιδιαφανές ή διαφανές υλικό σε τελάρα. Όταν αναπτυχθούν 3-4 φύτρα ανά κόνδυλο και έχουν μέγεθος 2-3 εκ. είναι έτοιμοι για να φυτευθούν στο χωράφι. Σε περιοχές με χαμηλές θερμοκρασίες ο πατατόσπορος παραμένει για προβλάστηση σε κλειστό χώρο, όπου η θερμοκρασία πρέπει να είναι πάνω από 8-9οC. Πριν από τη φύτευση πατατόσποροι που είναι μεγάλου μεγέθους συνήθως τεμαχίζονται σε 2 ή περισσότερα κομμάτια.

Κατά την καλλιέργεια της πατάτας το φυτό “παραχώνεται”. Η τεχνική αυτή γίνεται με την τοποθέτηση χώματος γύρω από τους βλαστούς και βοηθά στην αύξηση της παραγωγής, στην προστασία από ακραίες θερμοκρασίες, περιορισμό του πρασινίσματος των κονδύλων και στην καταστροφή των ζιζανίων. Το παράχωμα ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας και την έκτασή της μπορεί να γίνει με μηχανικά μέσα ή χειρονακτικά.

Εκτός από το χωράφι η πατάτα σε ερασιτεχνική κλίμακα μπορεί να καλλιεργηθεί και σε γλάστρες, ζαρντινιέρες ή σάκους φύτευσης. Αρχικά σε χώμα ύψους 25-30 εκ. φυτεύεται ο πατατόσπορος σε βάθος 5 εκ. και σε απόσταση 10-12εκ. ο ένας από τον άλλο. Όταν τα φυτά φτάσουν σε ύψος 20 εκ. προσθέτουμε ένα στρώμα χώματος 10-15 εκ. και όταν φτάσουν στα 30 εκ. προσθέτουμε άλλα 5-10 εκ. χώμα. Το πότισμα πρέπει να είναι συχνό ώστε το χώμα να έχει πάντα υγρασία και να μην συμπιέζονται οι κόνδυλοι. Η λίπανση στην ερασιτεχνική καλλιέργεια γίνεται περίπου 1 φορά το μήνα και κατά προτίμηση με πλήρες οργανικό λίπασμα.
Περισσότερα για την πατάτα και μυστικά για την καλλιέργειά της θα δούμε σε κάποιο μελλοντικό μας άρθρο.

Posted on

pH στο έδαφος – σημασία και μέτρηση

Πριν από την εγκατάσταση φυτών στον κήπο ή στο χωράφι μας, είναι σημαντικό να ελέγχουμε το pH του εδάφους, ώστε να γνωρίζουμε τα επίπεδα οξύτητας που έχει το χώμα μας. Αυτό θα μας βοηθήσει στη σωστότερη επιλογή φυτών/καλλιέργειας, βάσει των απαιτήσεών τους για τις τιμές του pH του εδάφους, είτε στο να ενεργήσουμε ανάλογα για τη “διόρθωσή” του, ώστε να είναι ανάλογο των απαιτήσεων της καλλιέργειας που εμείς επιθυμούμε.
Εάν παρόλο που φροντίζουμε τα φυτά ή την καλλιέργειά μας, η παραγωγή δεν είναι η αναμενόμενη, πιθανόν να έχουμε πρόβλημα με το pH μας. Το έδαφος μπορεί να είναι όξινο, ουδέτερο ή αλκαλικό. Κάθε φυτό έχει εύρος τιμών pH στο οποίο ευδοκιμεί, ενώ τα περισσότερα φυτά προτιμούν τις συνθήκες εδάφους με μέση οξύτητα και κοντά στο ουδέτερο (pH 5,5-7,5). Υπάρχουν όμως και φυτά που προτιμούν όξινο ή αλκαλικό περιβάλλον.
Όξινο έδαφος σημαίνει χαμηλή τιμή pH, από 6,9 και κάτω. Αλκαλικό έδαφος σημαίνει υψηλή τιμή pH, από 7,1 και πάνω. Απόλυτα ουδέτερο pH έχουμε στην τιμή 7.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τις ιδανικές τιμές pH για ορισμένες καλλιέργειες.

αμπέλι pH 6,0-7,0
αγκινάρα pH 6,5-7,5
αχλαδιά pH 6,0-7,5
βασιλικός pH 5,5-6,5
βερικοκιά pH 6,0-7,0
δαμασκηνιά pH 6,0-7,5
δεντρολίβανο pH 5,0-6,0
δυόσμος pH 5,5-7,5
ελιά pH 5,5-6,5
θυμάρι pH 5,5-7,0
καλαμπόκι pH 5,5-7,5
καρότο pH 5,5-7,5
καρπούζι pH 5,5-6,5
κερασιά pH 6,0-7,5
κολοκυθάκι pH 5,5-7,0
κουνουπίδι pH 5,5-7,5
κρεμμύδι pH 6,0-7,0
κυδωνιά pH 6,0-7,5
λάχανο pH 6,0-7,5
λεμονιά pH 6,0-7,0
μαϊντανός pH 5,0-7,0
μαντζουράνα pH 6,0-8,0
μάραθο pH 5,0-6,0
μαρούλι pH 6,0-7,0
μέντα pH 6,0-7,5
μηλιά pH 5,0-6,5
μπιζέλι pH 6,0-7,5
μπρόκολο pH 6,0-7,5
νεκταρινιά pH 6,0-7,5
παντζάρι pH 6,0-7,5
πατάτα pH 4,5-6,0
πεπόνι pH 5,5-6,5
πιπεριά pH 5,5-7,0
πορτοκαλιά 5,5-7,5
πράσο pH 6,0-8,0
ραδίκι pH 5,0-6,5
ραπανάκι pH 6,0-7,0
ροδακινιά pH 6,0-7,5
σέλινο pH 6,0-7,0
σκόρδο pH 5,5-7,5
σπανάκι pH 6,0-7,5
σπαράγγια pH 6,0-8,0
φασόλια pH 6,0-7,5
φακή pH 5,5-7,0
φασκόμηλο pH 5,5-6,5
φουντούκι pH 6,0-7,5
φράουλα pH 5,0-7,5

Η διαλυτότητα των θρεπτικών στοιχείων ή διαφορετικά η ικανότητα των φυτών για να τα απορροφήσει, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τιμή του pH. Επίσης η μικροβιολογική δραστηριότητα στο έδαφος εξαρτάται από το pH. Τα περισσότερα βακτήρια, ειδικά αυτά που κάνουν διαθέσιμα τα θρεπτικά συστατικά στα φυτά, προτιμούν μέτρια όξινες ή ελαφρώς αλκαλικές συνθήκες. Ως εκ τούτου, όπως μπορούμε να καταλάβουμε,  το επίπεδο του pH επηρεάζει, τη γονιμότητα του εδάφους. Στον παρακάτω πίνακα μπορούμε να δούμε τη σχέση του pH και της διαθεσιμότητας των θρεπτικών στοιχείων.

σχέση pH και διαθεσιμότητας των θρεπτικών στοιχείων
σχέση pH και διαθεσιμότητας των θρεπτικών στοιχείων

Όσο πιο φαρδύ είναι το χρωματικό πεδίο που αντιστοιχεί σε κάθε στοιχείο, τόσο πιο μεγάλη είναι η διαθεσιμότητα του στοιχείου στα φυτά, για τη συγκεκριμένη τιμή του pH.

Η μέτρηση της τιμής του pH έχει ιδιαίτερη σημασία και όταν φτιάχνουμε το δικό μας κομπόστ, όπου συνήθως επιδιώκουμε τιμές μέσης οξύτητας (pH 5,5-7,5).

Οι μετρήσεις μας γίνονται είτε απευθείας στο έδαφος, σε διάφορα σημεία του κήπου ή του χωραφιού μας, είτε μετρώντας δείγμα χώματος που παίρνουμε από το χωράφι μας, αναμιγνύοντας δείγματα από διάφορα σημεία του.
Για την πραγματοποίηση των μετρήσεων χρησιμοποιούμε ειδικά όργανα που ονομάζονται πεχάμετρα. Υπάρχουν διαφόρων ειδών, τύπων, ακρίβειας και φυσικά τιμών. Από απλά, οικονομικά καθημερινής χρήσης που είναι κατάλληλα για ενδεικτικές μετρήσεις, μέχρι ψηφιακά, φορητά όργανα με μεγάλη ακρίβεια ή και εργαστηριακά μέγιστης ακρίβειας.

Πεχάμετρα διαφόρων τύπων, καθώς και άλλα χρήσιμα όργανα μετρήσεων, μπορείτε να βρείτε πατώντας εδώ.

Αφού κάνουμε τις μετρήσεις μας, υπάρχει η περίπτωση να απαιτείται η διόρθωση του pH του εδάφους μας, ανάλογα με την καλλιέργειά μας. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε ορισμένους τρόπους μεταβολής των τιμών pH.

Εάν το έδαφός μας είναι πολύ όξινο, είναι αναγκαία η προσθήκη κάποιου αλκαλικού υλικού. Γι’αυτό το λόγο μπορούμε να προσθέσουμε ασβέστη ή δολομίτη. Η ποσότητα του ασβέστη που θα πρέπει να προσθέσουμε, διαφέρει ανάλογα με το έδαφος. Έτσι εδάφη με υψηλές ποσότητες οργανικής ύλης και αργίλου, επηρεάζονται πιο αργά και έτσι χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες.

Ακόμα μπορούμε να προσθέσουμε ασβεστόλιθο, που απορροφάται αργά και δεν καίει τα φυτά μας, όπως μπορεί να γίνει με την προσθήκη ασβέστη. Προτείνεται η προσθήκη του το φθινόπωρο.

HI98108
pHep®+ Waterproof Pocket pH Tester with 0.01 pH Resolution

Ανάλογα αποτελέσματα έχει και η προσθήκη στάχτης ξύλου η οποία δρα πολύ γρήγορα και από την οποία απαιτούνται μικρότερες ποσότητες.
Στην αύξηση του pH συμβάλλουν και τα οστεάλευρα και τα κελύφη οστρακοειδών.

Εάν το έδαφός μας είναι πολύ αλκαλικό, με αντίστοιχο τρόπο μπορούμε να μειώσουμε την τιμή του pH, προσθέτοντας πευκοβελόνες, πριονίδια, ροκανίδια, καφέ, τύρφη, τεμαχισμένα φύλλα, θείο.