Posted on

Μύγα της Μεσογείου (med fly)

Η μύγα της Μεσογείου (Ceratitis capitata) είναι ένα δίπτερο που αποτελεί σοβαρό εντομολογικό εχθρό για μεγάλο εύρος φυτών. Προσβάλει ιδιαίτερα τα εσπεριδοειδή, καθώς επίσης μηλοειδή, πυρηνόκαρπα, αλλά και διάφορα ποώδη φυτά και θάμνους. Έχει καταγραφεί ότι προσβάλει πάνω από 200 φυτά παγκοσμίως. Γι’αυτό και αποτελεί σοβαρό εχθρό όχι μόνο για τους επαγγελματίες καλλιεργητές, αλλά ακόμα και για τους ερασιτέχνες.
Οι πρώτες ζημιές φαίνονται είτε από την προσβολή από τις προνύμφες του εντόμου, είτε από το τσίμπημα που κάνουν τα θηλυκά για να αποθέτουν τα αυγά τους επάνω στους καρπούς, είτε ώριμους, είτε και άγουρους.

Το έντομο δραστηριοποιείται κυρίως αργά την άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, ενώ σε κρύες περιοχές το χειμώνα μπορεί να παραμείνει ανενεργό(περίπου κάτω από τους 12oC). Στη χώρα μας ολοκληρώνει περίπου 5 έως 6 γενιές το χρόνο. Στις πιο θερμές περιοχές φτάνει να ολοκληρώνει περίπου 1 γενιά ανά μήνα.
Η διαχείμανση του εντόμου γίνεται ως νύμφη(πούπα) στο χώμα ή στους καρπούς ως αυγό, προνύμφη ή και ενήλικο έντομο.
Την άνοιξη, καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία, νέα ενήλικα άτομα εμφανίζονται από το έδαφος και οι διαχειμάζουσες μύγες δραστηριοποιούνται. Σε αυτή τη φάση είναι απαραίτητο να ξεκινήσει και ο έλεγχος των πληθυσμών, διαφορετικά υπάρχει πιθανότητα ανάλογα και με τις καιρικές συνθήκες, να αυξηθεί ανεξέλεγκτα και να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί του εντόμου παρατηρούνται από Ιούλιο-Αύγουστο έως και τον Οκτώβριο. Γενικά το έντομο ευνοείται από την υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία και από θερμοκρασίες μεταξύ 20-32οC. Ιδιαίτερα ευνοούνται όταν το φθινόπωρο είναι ήπιο.

Τα ενήλικα άτομα μύγας έχουν μέγεθος 4-6 χιλιοστά και ανοικτό καφέ χρώμα. Στην κοιλιά τους έχουν 2 ανοικτόχρωμους δακτυλίους και ο θώρακάς τους ακανόνιστα τμήματα μαύρου και γκρι-ασημί χρώματος. Οι πτέρυγές τους φέρουν χαρακτηριστικές καφέ-κίτρινες ζώνες που καταλήγουν μέχρι τα άκρα τους. Επίσης τα θηλυκά άτομα φέρουν ειδικό όργανο για την απόθεση των αυγών, το οποίο τα κάνει και να ξεχωρίζουν από τα αρσενικά. Ο χρόνος ζωής τους είναι 2 έως 3 μήνες και συχνά τα συναντούμε στο φύλλωμα οπωροφόρων δένδρων και ιδιαίτερα στα εσπεριδοειδή. Όσο υπάρχουν καρποί στα δέντρα δεν κινούνται περισσότερο από 50 μέτρα. Ωστόσο, μπορούν να ταξιδέψουν περισσότερο σε περίπτωση που δεν βρίσκουν καρπούς για να προσβάλλουν.
Οι μύγες της Μεσογείου προτιμούν να βάζουν τα αυγά σε μαλακά φρούτα όπως βερίκοκα, ροδάκινα, δαμάσκηνα και νεκταρίνια. Όταν όμως οι πληθυσμοί τους είναι υψηλοί και ο ανταγωνισμός είναι μεγαλύτερος, τα θηλυκά γίνονται λιγότερο επιλεκτικά και μολύνουν ακόμα και λιγότερο προτιμώμενους ξενιστές όπως τις ελιές. Οι ωοτοκίες γίνονται συνήθως σε ομάδες των 4-9 αυγών και κυρίως σε καρπούς που έχει ξεκινήσει να αλλάζει το χρώμα τους. Τα αυγά εκκολάπτονται σε 2-4 ημέρες το καλοκαίρι, ενώ το χειμώνα σε περίπου 20 ημέρες.
Οι προνύμφες που προκύπτουν από την εκκόλαψη των αυγών, τρέφονται από την σάρκα των καρπών(οι οποίοι αρχίζουν να σαπίζουν), αναπτύσσονται και στη συνέχεια εξέρχονται από οπή που ανοίγουν, οπότε πέφτουν στο έδαφος όπου και γίνονται νύμφες(πούπες) οι οποίες και θα δώσουν τα νέα ενήλικα έντομα.

Για την αντιμετώπιση του εντόμου είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται από τα μέσα της άνοιξης εντομοπαγίδες με τις οποίες αρχικά μπορεί να παρατηρηθεί η παρουσία του και η πορεία των πληθυσμών του. Μέχρι κάποιου σημείου οι παγίδες χρησιμοποιούνται και για τη μαζική παγίδευση ενήλικων εντόμων, ενώ σε περιπτώσεις αυξημένων πληθυσμών και έντονης παρουσίας, η αντιμετώπισή του θα πρέπει να γίνεται ακολουθώντας κάποιο ολοκληρωμένο σύστημα το οποίο να συνδυάζει χρήση βιολογικών σκευασμάτων και μεθόδων, καλλιεργητικών τεχνικών και χημικών μεθόδων όταν και όπου αυτό επιτρέπεται και κρίνεται απαραίτητο.
Εδικά για τους ερασιτέχνες καλλιεργητές που μπορεί να διαθέτουν λίγα δέντρα, για προσωπική-οικογενειακή χρήση, εκτός από τις διάφορες εντομοπαγίδες, μπορούν να χρησιμοποιούν με πολύ καλά αποτελέσματα διάφορα εντομοστεγή δίχτυα προστασίας ή ακόμα και ειδικές σακούλες προστασίας – fruit bags.